انگیزه‌‌نامه (SOP) یکی از مدارکی است که برای اپلای کردن دانشگاه‌های خارجی باید به دانشگاه ارائه دهید. انگیزه‌نامه نوشته‌ای است که در آن اهداف شما از تحصیل در یک رشته، مقطع، دانشگاه و کشور خاص بیان شده و مورد بررسی کارشناسان دانشگاه قرار می‌گیرد. می‌توان گفت انگیزه نامه سند شخصیتی شما برای دانشگاه محسوب می‌شود. بنابراین باید آن را به بهترین نحو بنویسید. آیا تا کنون انگیزه‌نامه نوشته‌اید؟ آیا می‌دانید چطور باید انگیزه‌ نامه را بنویسید؟ چه ساختاری باید در نظر بگیرید و چه نکاتی را در نوشتن، مد نظر قرار دهید؟ با ما همراه باشید. در نوشتار پیشین شما را با نگارش رزومه تحصیلی(CV) آشنا کردیم و در اینجا اپلای باما شما را در زمینه نگارش بهترین SOP یاری می‌کند.

انگیزه‌نامه (SOP) چیست؟

انگیزه‌نامه (SOP) اصطلاحی رایج در پروسه اپلای است که معادل انگلیسی آنStatement of Purpose است. انگیزه‌نامه نوشته‌ای است که هدف شما از تحصیل را برای اساتید دانشگاهی که قرار است در آن تحصیل کنید مشخص می‌کند. در انگیزه‌نامه باید به سوالاتی که در این زمینه مطرح است پاسخ دهید. در انگیزه نامه باید مشخص کنید که چرا یک کشور و یا دانشگاه خاص را برای تحصیل انتخاب کرده‌اید و هدف شما از انتخاب آنها چیست؟ سوال دیگری که در این زمینه مطرح می‌شود این است که چرا فلان مقطع را برای تحصیل انتخاب کرده‌اید؟ برخی اپلای‌ها هستند که برای آنها مصاحبه در نظر گرفته نمی‌شود، بنابراین به نوعی می‌توان گفت SOP برای بررسی شخصیت و خصوصیات متقاضی در نظر گرفته می‌شود و تا حدودی می‌تواند جایگزینی برای مصاحبه باشد تا از طریق آن اساتید و کارشناسان بتوانند تا حدودی به ویژگی‌های شخصیتی متقاضی پی ببرند.

انگیزه‌ نامه برای نگارش انگیزه‌نامه (SOP) چه مواردی را در نظر بگیریم؟

برای نوشتن انگیزه نامه، باید تمرکز کنید و یک طوفان فکری را در ذهن خود راه بیندازید. برای ایجاد طوفان فکری باید ابتدا سوالاتی را در ذهن خود ترتیب داده و سپس بتوانید برای جواب این سوال‌ها داستان‌سرایی جذاب راه بیندازید. انگیزه‌نامه شما باید طوری نوشته شود که در هنگام خواندن، کاملا جذاب بوده و ذهن را به خود درگیر کند. بهتر است ابتدا انگیزه‌نامه را برای خود به زبان فارسی بنویسید که چیزی را جا نیندازید و سپس آن را به انگلیسی برگردانید. اگر در ابتدا بخواهید به زبان انگلیسی بنویسید ممکن است تمرکز شما روی درست نوشتن، سبب شود که آنچه را در ذهن دارید به درستی روی کاغذ پیاده نکنید.

سوالات انگیزه‌نامه (SOP) 

سوالاتی است که انگیزه‌نامه شا باید به آنها پاس دهد. در ادامه شما را با این سوال‌ها آشنا می‌کنیم.

چرا به رشته‌ای که قرار است در آن تحصیل کنید علاقمند شدید؟

برای پاسخ به این سوال باید علاقمندی خود را به رشته‌ای که قرار است در آن تحصیل کنید نشان داده و دلایل علاقه خود را ذکر کنید. پاسخ به این سوال باید به گونه‌ای نوشته شود که کاملا واضح و شفاف، گویای علاقمندی شما به تحصیل باشد.

چرا کاندید خوبی برای اپلای هستید؟

برای پاسخ این سوال باید ویژگی‌های خوبی که در خود سراغ دارید که سبب شده است شما برای اپلای اقدام کنید را ذکر کنید.

خصوصیات خوب شما چیست؟

پاسخ به این سوال می‌تواند برخی ویژگی‌های شخصیتی شما که در واقع نقاط قوت شما محسوب می‌شوند را آشکار کند. منظم بودن یا سخت کوشی و یا جستجوگری شما می‌تواند در این بخش مورد بررسی قرار گیرد.

چرا برای این مقطع( مستر یا PHD) اقدام کرده‌اید؟

برای پاسخ به این سوال باید علاقمندی خود را به تحصیل اعلام کرده و دلایلی را که سبب ادامه تحصیل شما شده است ذکر کنید. در این بخش علاقمندی‌های شغلی و یا تحقیقاتی را می‌توانید ذکر کنید.

چرا این دانشگاه را انتخاب کرده‌اید؟

شما نمی‌توانید یک انگیزه‌نامه را برای دانشگاه‌های مختلف ارسال کنید. زیرا هر یک از این دانشگاه‌ها خصوصیات خاص خود را دارند که در این قسمت باید به آنها اشاره کنید. بنابراین بهتر است برای هر دانشگاه، انگیزه‌نامه‌ مربوط به آن را بنویسید. مثلا انگیزه‌نامه‌ای که برای دانشگاه تورنتو نوشته می‌شود را نمی‌توان برای دانشگاه  کشور دیگری ارسال کرد. در این بخش می توانید به رتبه علمی دانشگاه و امکاناتی که این دانشگاه برای رشته‌ شما دارد اشاره کرده و آنها را به عنوان دلایلی برای انتخاب دانشگاه، بنویسید.

هدف شما از تحصیل چیست؟ کار یا تحقیقات؟

برای پاسخ به این سوال باید هدف خود را از تحصیل مشخص کنید. علاقه به شغل و یا کار برای مقاطع پایین پاسخگو است. بیان علاقمندی به کارهای تحقیقاتی در مقاطع تکمیلی تحصیلی می‌تواند در این زمینه شما را یاری کند.

هدف بلند مدت شما چیست؟

در انگیزه‌نامه‌ای که می‌نویسید باید هدف بلند مدت شما مشخص و شفاف باشد. اشاره به این مورد می‌تواند برای روند کار شما بسیار تاثیرگذار باشد.

انگیزه‌ نامه

استراتژی نگارش انگیزه‌نامه(SOP)

برای نوشتن انگیزه‌نامه خوب، باید استراتژی نگارش انگیزه‌نامه را بدانید و بر اساس آن بنویسید. برای دانستن اینکه چگونه بنویسیم با ما همراه باشید تا در ادامه چگونه نوشتن را بررسی کنیم.

داستان‌وار بنویسید

برای نگارش انگیزه‌نامه نگارش شما نباید به صورت نکته‌وار به صورت یک جمله و خلاصه باشد. در نوشتار پیشین در مورد رزومه تحصیلی(CV) گفته شد که باید جملات به صورت خلاصه و شفاف نوشته شوند. در اینجا برعکس است. یعنی انگیزه‌نامه نباید خلاصه باشد بلکه باید داستان‌وار نوشته شود. یعنی نوشته شما شروع، اوج و پایان داشته باشد. نوشته شما باید داستانی در مورد خودتان باشد که جذابیت داشته و خواننده را تحت تاثیر قرار دهد.

زبان نگارش انگیزه‌نامه: نه رسمی نه خیلی دوستانه

زبان نوشتن شما در انگیزه‌نامه، اهمیت زیادی دارد. زبان نوشتن شما می‌تواند یک استاد را تحت تاثیر قرار داده و یا وی را دلزده کند. اگر شما داستان خود را با زبان خیلی رسمی بنویسید بدون شک خسته کننده خواهد بود. اگر هم داستان شما خیلی دوستانه باشد ارزش نوشته شما به صورت ناخودآگاه کاهش پیدا می‌کند. بنابراین بهتر است زبانی را انتخاب کنید که داستان شما را به بهترین نحو بیان کند.

اشاره غیرمستقیم به نقاط قوت و مثبت

داستان شما باید نشان دهنده توانایی‌ها و علاقمندی‌های شما باشد. پس موضوع داستان شما جنبه‌ای کاملا مثبت باید داشته باشد. نحوه بیان توانایی شما و القای این توانایی به مخاطب، باید به صورت غیرمستقیم باشد. به این مفهوم که شما در بیان توانایی‌های خود، به طور مستقیم خواننده را مخاطب قرار ندهید، بلکه در لابلای داستان خود، توانایی‌های خود را ذکر کنید.

ساپورت کردن پتانسل‌ها

برای بیان هر یک از خصوصیات و ویژگی‌های مثبت خود باید یک شاهد مثال، یک سند و یا یک داستان را ضمیمه کنید. از این طریق شما می‌توانید صداقت و شفافیت بیشتری به داستان خود بدهید.

روح دادن به داستان SOP

روح داستان در واقع همان نقطه اوج داستان است. جایی که احساسات فرد درگیر می‌شود. بنابراین هر چه این احساسات و یا جان و یا اوج، قوی‌تر باشد شما در نوشتن انگیزه‌نامه توفیق بیشتری خواهید داشت.

مرور انگیزه‌نامه

زمانی که انگیزه‌نامه خود را طبق موارد گفته شده به نگارش در آوردید، چندین بار آن را بخوانید. نوشته خود را به دوستان و یا کسانی که در این زمینه تجربه داشته‌اند بدهید تا بخوانند و ایرادات شما را به شما بگویند. مرور انگیزه‌نامه به شما کمک می‌کند که اشتباهات نگارشی، تایپی و گرامری را ببینید و احتمال خطای خود را به صفر برسانید. اصلاح خطاهای شما، سبب خواهد شد که در رسیدن به هدف، یک گام جلوتر باشید.

انگیزه‌ نامه

نبایدهای نگارش انگیزه‌نامه(SOP)

برخی از متقاضیان اپلای هستند که ممکن است داستان خاصی نداشته باشند و یا نحوه نوشتن داستان را نداشته باشند. حتی دیده شده متقاضیانی که به دلیل عدم شناخت خود و یا عدم آگاهی به توانایی‌های خود، نمی‌توانند یک انگیزه‌نامه خوب بنویسند. این متقاضیان شاید دو دسته باشند.

دسته‌ای از آنها هستند که تلاش می‌کنند با آزمون و خطا و یا کمک گرفتن از دیگران بر ضعف نوشتن خود غلبه کنند و با بارها نوشتن انگیزه‌نامه و مطالعه در این مورد، ضعف خود را از بین ببرند. اما برخی دیگر هستند که حاضر به تمرین نیستند و از راه‌های دیگری استفاده می‌کنند. این افراد ممکن است شروع کنند و از خود داستان‌سازی کنند.

۱-داستان‌سازی در مورد چیزی که وجود ندارد

گروهی از متقاضیان ممکن است داستان‌هایی را بسازند که واقعیت ندارد. این مورد شاید در برخی جاها پاسخ داده باشد. اما واقعیت این است که کسانی که انگیزه‌نامه را بررسی می‌کنند معمولا افراد مجربی هستند و واقعیت را از غیر آن تشخیص می‌دهند. بنابراین بهتر است از گول زدن خودتان اجتناب کنید.

۲-کپی کردن

نمونه‌های انگیزه‌نامه آماده در اینترنت موجود است که با مطالعه آنها می‌توانید با نوشتن انگیزه‌نامه آشنا شوید. اما بهتر است نمونه‌های آماده این انگیزه‌نامه ها را برای استفاده شخصی، به کار نبرید. زیرا این کار شما کپی محسوب شده و بدون شک نتیجه خوبی از کار خود نمی‌گیرید.

۳-ارسال انگیزه‌نامه به چند دانشگاه

نگارش یک SOP مخصوص یک دانشگاه است. ارسال آن به دانشگاه‌های دیگر کار درستی نیست. زیرا یکی از بخش‌های انگیزه‌نامه نوشتن در مورد علت انتخاب دانشگاه است. چون هر دانشگاهی ویژگی‌های مخصوص به خود را دارد پس بهتر است انگیزه‌نامه هر دانشگاه، جداگانه نوشته شود.

۴-وجود غلط نگارشی و گرامری در انگیزه‌نامه

انگیزه‌نامه شما باید به صورت درست و صحیح، نگارش شود. یعنی نباید در SOP شما غلط تایپی و یا نگارشی دیده شود. وجود این نوع از اشتباهات در داستان شما، تا حدودی می‌تواند عدم تسلط شما به زبان انگلیسی و یا عدم دقت شما را نشان دهد. پس بهتر است بعد از نگارش SOP چند بار آن را مرور کنید تا دچار اشتباه نشوید. ما در نوشتار پیشین نیز در مورد نگارش رزومه تحصیلی(CV) ه اشاره کردیم که نباید غلط نگارشی داشته باشد. شرح کامل نحوه نگارش رزومه تحصیلی و انگیزه نامه را می‌توانید از طریق این لینک به بهترین نحو مشاهده کنید.

انگیزه‌ نامه

نکات مهم در مورد انگیزه‌نامه

یک SOP استاندارد، حدود ۶۰۰ تا ۸۰۰ کلمه یعنی در حدود یک صفحه و نیم را شامل می‌شود. این نوشتار باید کاملا شخصی باشد. یعنی بر اساس ویژگی‌های شخصیتی شخص شما استوار باشد. پس باید حاصل تجربیات و چشم اندازهای شخص شما باشد. بهتر است داستان خود را زیاد طولانی نکنید، چون کسل کننده می‌شود و ممکن است مورد توجه استاد و یا کارشناس مورد نظر، قرار نگیرد.

روان بودن داستان شما می‌تواند مخاطب را درگیر کند. پس بهتر است از جملات ساده استفاده کنید. زیرا جملات پیچیده می‌تواند رساندن مفهوم SOP شما را با مشکل مواجه کند. در انگیزه‌نامه شما روایتی از شخصیت خودتان را به نمایش می‌گذارید. پس بهتر است احساس و اندیشه خود را در مورد گذشته و نگاه و چشم‌اندازتان به آینده را به بهترین نحو تصویر کنید. زیرا مسیر گذشته شما تا حدودی می‌تواند آینده شما را ترسیم کند.

سخن آخر

نگارش انگیزه نامه(SOP) یکی از مهم‌ترین مراحل اپلای تحصیلی است. این مدرک یکی از مدارکی است که در زمینه اپلای به دانشگاه ارسال می‌شود. انگیزه‌نامه می‌تواند مدرکی از شناخت ویژگی‌های شخصیتی شما و توانایی‌های ذاتی شما باشد که برای شناخت بیشتر شما به دانشگاه داده می‌شود. نحوه نگارش انگیزه‌نامه شما می‌تواند شما را در رسیدن به هدفتان یاری کرده و یا شما را از هدف، بازدارد.

بهتر است در نگارش انگیزه‌نامه نهایت دقت را داشته باشید و آن را طبق موارد بالا نوشته و چندین بار مرور و اصلاح کنید تا خیالتان از این بابت راحت باشد. اپلای باما تلاش می‌کند تا شما را یاری کند که بتوانید بهترین انگیزه‌نامه(SOP) را نوشته و به هدف خود دست پیدا کنید.