توصیه نامه یکی از مدارکی است که برای اپلای تحصیلی خارج از کشور مورد استفاده دانشجو قرار می‌گیرد. این مدرک، نوشته‌ای است که استاد دانشجو در مورد خصوصیات وی نوشته و برای دانشگاه ارسال می‌کند. برای اینکه استاد برای شما توصیه‌نامه بنویسد باید روابط علمی و دوستانه خوبی با استاد داشته باشید. آیا شما هم جزو متقاضیان اپلای خارج از کشور هستید؟ آیا توصیه نامه خود را آماده کرده‌اید؟ رابطه شما با اساتید درس و پروژه خود چطور بوده است؟ آیا می‌دانید چگونه باید توصیه‌نامه خود را آماده کنید؟ با اپلای باما همراه باشید تا همه چیز را در مورد توصیه‌نامه برای شما توضیح دهیم.

توصیه‌نامه یا ریکام چیست؟

توصیه‌نامه یا ریکام که از واژه Recommendation Letter گرفته شده است نامه‌ای است که استاد درس یا پروژه دانشجو در جهت عملکرد وی برای دانشگاه مقصد، ارائه می‌کند. هدف از نگارش ریکام بیان پتانسیل‌ها، مهارت‌ها و دستاوردهایی است که دانشجو انجام داده است و استاد نیز آنها را تایید می‌کند. این ریکا‌م‌ها به طور معمول برای نشان دادن اعتماد به دانشجو استفاده می‌شود. این توصیه‌نامه‌ها به کارشناسان پذیرش تحصیلی دانشگاه‌ها، بويژه برای بورسیه‌های تحصیلی ارسال می‌شوند.

هدف از نگارش ریکام چیست؟

هدف از نگارش ریکام این است که دانشگاه مقصد شما می‌خواهد بدانند اساتیدی که با شما کار کرده‌اند شما را چگونه توصیف می‌کنند. اگر شما بخواهید برای ۵ دانشگاه اپلای تحصیلی انجام دهید، نیاز دارید برای هر دانشگاه ۲ الی ۳ توصیه‌نامه ارسال کنید. بنابراین بهتر است با اساتید خود رابطه خوبی داشته باشید تا بتوانید در زمان لازم از کمک آنها بهره‌مند شوید. این که شما به چند توصیه‌نامه نیاز داشته باشید به خواست دانشگاه برمی‌گردد. برای مثال دانشگاه‌های کانادا مانند دانشگاه تورنتو معمولا تا ۲ توصیه‌نامه و دانشگاه‌های آمریکا معمولا ۳ریکام برای اپلای نیاز دارند.

توصیه‌نامه

چه کسانی توصیه‌نامه می‌نویسند؟

گرفتن توصیه‌نامه کار چندان راحتی نیست. چون بسیاری از اساتید هستند که وقت کافی برای نوشتن ندارند. از طرفی، فرم‌هایی برای توصیه‌نامه‌ها وجود دارد که باید حداقل سه استاد آنها را پر کرده به همراه توصیه‌نامه ارسال شوند. ممکن است استاد حاضر نشود این وقت را برای دانشجو بگذارد. برخی دانشگاه‌ها هم فرم‌های آماده برای توصیه‌نامه آنلاین دارند که باید ایمیل اساتید را در سایت وارد کنید تا لینک برای آنها به صورت خودکار فرستاده شود و بتوانند فرم را پر کنند.

اگر قصد اپلای تحصیلی خارج از کشور را دارید بهتر است از همان ابتدای تحصیل خود با اساتید روابط خوبی را برقرار کنید. بهتر است دانشجوی جستجوگری باشید و سعی کنید سر کلاس و یا بیرون از کلاس از استاد سوال و نظرخواهی کنید. این خصوصیت شما سبب می‌شود که در ذهن استاد به عنوان یک دانشجوی کوشا و دارای خصلت مثبت، ثبت شوید. از طرفی اخلاق خوب و دوستانه شما در این روابط می‌تواند سبب جذب استاد شود. از این رو زمانی که نیاز داشته باشید استاد برای شما ریکام بنویسد، می‌توانید با خیال راحت به وی مراجعه کنید. استاد نیز طبق شناختی که از پیش در باره شما دارد بهتر شما را یاری می‌کند.

اساتیدی که ریکام می‌نویسند

بهترین اساتید برای نوشتن ریکام اساتیدی هستند که شما را می‌شناسند. با شما درس گذرانده و یا کار پژوهشی انجام داده و پیش زمینه مثبتی از شما در ذهن دارد. استاد برای نوشتن زمان کافی داشته باشد و یا کار نگارش را به خود شما واگذار کند. استاد شما باید شهرت و اعتبار کافی و لازم را در کشور خود و حتی در کشور مقصد شما داشته باشد.

اساتید را برای نگارش ریکام می‌توان به سه دسته تقسیم کرد. ۱- اساتیدی که توصیه‌نامه نمی‌دهند. ۲-اساتیدی که توصیه‌نامه می‌نویسند و خودشان ارسال می‌کنند. ۳- اساتیدی که از دانشجو می‌خواهند که توصیه‌نامه را خود وی بنویسید و برای امضا کردن به استاد بدهد. به این شکل شما می‌توانید از اساتید دسته دوم نیز بخواهید که به شما اجازه دهد که توصیه‌نامه را خودتان بنویسید. زیرا شما ممکن است وقت بیشتری نسبت به استاد داشته باشید و بهتر بتوانید تمرکز کنید و در مورد توانایی‌های خود بنویسید. پس از نوشتن می‌توانید توصیه‌نامه را به تایید استاد برسانید.

توصیه‌نامه

در نگارش توصیه‌نامه چه مواردی را در نظر بگیریم؟

تا به اینجا تصمیم گرفته شد که حتی الامکان توصیه‌نامه توسط خود شما نوشته شود. بر این اساس، به طور معمول با معرفی شخص شما آغاز می‌شود. بهتر است به یاد داشته باشید که توصیه‌نامه باید از زبان استاد نوشته شود. یک توصیه نامه، یک توصیف خوب و مناسب از مهارت‌های فرد در ارتباط با تحصیل است. این ریکام باید توانایی‌ها و ویژگی‌های دانشجو را بهترین نحو برای دانشگاه قصد بیان کند تا بتواند دانشجو را به عنوان بهترین کاندیدای اپلای تحصیلی برای اخذ بورسیه و یا یک برنامه خاص، به دانشگاه معرفی کند.

۱-با خودتان شروع کنید

در این قسمت باید شما معرفی شوید و بنویسید که چگونه استاد با شما آشنا شده است.

۲-ریکام را مثبت بنویسید

موارد مثبت و نقاط قوت شما از دید و نظرگاه استاد نوشته شود. در این قسمت می‌توان به خصوصیات خوب شما مانند فعال بودن، منظم بودن، جستجوگر بودن و یا هر خصوصیت ثبت دیگر اشاره شود.

۳-توانایی‌های علمی‌تان را بنویسید

به فعالیت‌های خوب و علمی شما اشاره شود. بدون شک هر چیزی که در ریکام در مورد شما نوشته می‌شود باید ساپورت شود بنابراین زمانی که از خصوصیات علمی نوشته می‌شود باید ارجاع داده شود که مثلا دانشجو در این مورد فلان کار تحقیقاتی را انجام داده است و نتایج بسیار خوبی را در این مورد به دست آورده است.

۴-نقاط مثبت خود را ساپورت کنید

وقتی از توانایی‌های خود می‌نویسید بهتر است در خلال گفته‌ها به کارهایی که در آن زمینه انجام داده‌اید اشاره کنید. اما از دروغ گفتن در توصیه‌نامه پرهیز کنید. زیرا چیزی را که نتوان ساپورت کرد، قابل اثبات نیست و ممکن است نتیجه مناسبی نداشته باشد.

۵-اغراق کنید

برخلاف دروغ که می‌تواند نتایج بدی برای شما داشته باشد، اغراق در زمینه نقاط قوت و مثبت که شخص دارد، در این زمینه می‌تواند نتایج خوبی برای دانشجو داشته باشد.

۶-کپی نکنید

کپی کردن سبب می‌شود نتوانید گفته‌هایتان را ثابت کنید. عدم اثبات و ساپورت موارد نوشته شده، شما را با مشکل مواجه می‌کند.

توصیه‌نامه

انواع ریکام، نگارش و ارسال

توصیه‌نامه‌های دانشگاه‌ها یکی نیستند و ممکن است تفاوت‌هایی با هم داشته باشند. در ادامه انواع توصیه‌نامه را بررسی می‌کنیم.

۱-فرم

برخی از توصیه‌نامه‌ها به صورت فرم هستند و معمولا گزینه‌هایی دارند که باید علامت زده شوند. این ریکام‌ها بر روی سایت دانشگاه‌ها قرار می‌گیرند. این توصیه‌نامه‌ها از طریق ایمیل برای اساتید ارسال می‌شوند و استاد باید آنها را پر کرده و آپلود کند.

۲-پیپر

ریکا‌م‌های پیپری هستند که استاد باید آنها را نگارش کرده و سپس ارسال و اسکن کند.

۳-ترکیب فرم و پیپر

نوعی از توصیه‌نامه هستند که به صورت فرم برای استاد ارسال می‌شوند. در این فرم‌ها سوالاتی طرح شده است که استاد باید به آنها پاسخ دهد. در پایان فرم، چند سطر وجود دارد که استاد در آن می‌تواند در مورد دانشجو توضیحات بیشتری دهد و سپس فرم را آپلود کند.

توصیه‌نامه

نکته‌هایی که باید در نگارش توصیه‌نامه در نظر بگیرید

برای نوشتن ریکام نکته‌هایی وجود دارد که با رعایت آنها می توانید یک ریکام وب و هدفمند را نگارش کنید.

۱-اساتید شما را بشناسند

اساتیدی که برای شما ریکام می‌نویسند باید کسانی باشند که شما را شناخته و به شما دید مثبتی دارند. اگر استادی برای شما توصیه‌نامه بنویسد که هیچ ارتباط علمی با شما نداشته ممکن است نتواند برای اثبات گفته‌هایش به جایی ارجاع دهد و این برای ریکام شما ضعف محسوب می‌شود.

۲-استاد وقت کافی ندارد

اگر استاد وقت کافی برای نوشتن ندارد، بهتر است از وی بخواهید اجازه بدهید خودتان ریکام را نگارش کنید. زیرا کمی وقت استاد می‌تواند سبب شود که توصیه‌نامه مطابق خواست و توانایی شما نگارش نشود.

۳-عجله نکنید

اگر قرار شد خودتان ریکام را بنویسید بهتر است از نگارش شتاب‌زده ریکام خودداری کرده و تلاش کنید آن را با حوصله بنویسید.

۴-غلط نگارش نداشته باشید

وجود غلط نگارشی و یا گرامری در توصیه‌نامه می تواند اعتبار شما و یا استاد را کاهش دهد. پس اگر قرار شد توصیه‌نامه را خودتان نگارش کنید بهتر است در این زمینه دقت کنید و صحیح بنویسید.

۵-ریکام را مرور کنید

چندین بار توصیه‌نامه را مرور کنید و آن را به افرادی که در این زمینه تجربه دارند نشان دهید تا شما را راهنمایی کنند و از صحیح بودن نگارش توصیه‌نامه مطمئن شوید.

۶-از اساتید معتبر بخواهید ریکام بنویسند.

اعتبار بین‌المللی استاد شما می‌تواند نقش پررنگی را در توفیق شما داشته باشد. پس بهتر است در این زمینه تحقیق کنید.

۷-ریکام احساسی ننویسید

اجازه ندهید احساساتتان در نوشتن ریکام دخیل باشد تا نتیجه بهتری بگیرید. زیرا ریکام شما باید بر اساس توانایی علمی، آموزشی و پژوهشی نوشته شود و نه شخصیتی.

۸-توصیه‌نامه روی سربرگ دانشگاه

در گذشته اکثر توصیه‌نامه‌ها به صورت پیپر نوشته می‌شد. بنابراین الزام بر این بود که حتما بر روی سربرگ دانشگاه نگارش شود. اکنون هم ریکام‌های پیپری باید حتما بر روی سربرگ دانشگاه نوشته شود. اما ریکام‌هایی که از طریق فرم ارسال می‌شوند به صورت آنلاین بوده و آپلود می‌شوند.

۹-دستور زبان را رعایت کنید

برای نگارش توصیه‌نامه باید از دستور زبان مشخصی پیروی کنید. می‌توانید با استفاده از نمونه‌های آماده در این زمینه با این موارد آشنا شوید.

۱۰-کیفیت را قربانی کمیت نکنید

کمیت توصیه‌نامه اهمیت چندانی ندارد. پس بهتر است بر روی کیفیت آن متمرکز شوید. دیدن نمونه‌های توصیه‌نامه آماده بر روی اینترنت می‌تواند شما در جهت چگونه نوشتن یاری کند. اما بهتر است از کپی کردن آنها خودداری کنید چون نتیجه ثبتی برای شما ندارند.

۱۱-فرم‌ها را با حوصله پر کنید

توصیه‌نامه‌هایی که به صورت فرم هستند و با سوالات گزینه‌ای و یا موردی تنظیم شده‌اند را با مهارت و حوصله پر کنید تا بتوانید توانایی‌های خود را بهترین نحو القا کنید.

در بخش‌های پیشین در مورد CV و SOP گفتیم و در این نوشتار RECOM  را برای شما توضیح دادیم تا مدارک اپلای خود را کامل کنید.شرح این توضیحات را می‌توانید از طریق این لینک دنبال کنید.

سخن آخر

توصیه‌نامه یا ریکام یکی از مدارک مهمی است که شما برای اپلای تحصیلی به آن نیازمندید. داشتن یک توصیه‌نامه خوب مستلزم آن است که شما دانشجویی کوشایی در زمان تحصیل خود بوده و ارتباط بسیار خوبی را با اساتید خود داشته باشید. در این صورت با داشتن ویژگی توانمندی آموزشی و پژوهشی و توانایی برقراری ارتباط دوستانه و علمی با اساتید خود، حدود ۹۰ درصد راه را رفته‌اید. باقی مانده راه مربوط به این است که بدانید چگونه یک توصیه‌نامه خوب و موثر را بنویسید که آن را هم در این نوشتار ما به شما توضیح داده‌ایم. اگر موارد گفته شده را مورد توجه قرار دهید و چندین نمونه ریکام را بررسی کنید، می‌توانید یک توصیه نامه خوب را نگارش کنید. اپلای باما تلاش می‌کند شما را راهنمایی کند تا بهترین توصیه‌نامه را نگارش کرده و به هدفتان دست پیدا کنید.